You are here

Ανακοίνωση 28

Ο Σύλλογος Προστασίας Περιβάλλοντος Κέρκυρας ιδρύθηκε το 1981. Στα 32 χρόνια αδιάλειπτης λειτουργίας του εργάζεται για την προστασία του φυσικού και ανθρωπογενούς περιβάλλοντος. Υπηρετεί τα οικουμενικά οικολογικά ιδεώδη και αγωνίζεται για την οικοδόμηση οικονομίας και κουλτούρας προσωπικής ευδοκίμησης και κοινωνικής αλληλεγγύης. Είναι τιμή για τον Σύλλογο η πρόσκληση των συνδιοργανωτών και προσωπικώς της κας. Αλίκης Γιωτοπούλου-Μαραγκοπούλου. Είναι αυτονόητη η ανταπόκρισή μας.

 

 Οι εμπεριστατωμένες εισηγήσεις έγκριτων νομικών που προηγήθηκαν στοιχειοθετούν θεωρητικά το αίτημα να καταργηθεί το ΤΑΙΠΕΔ ως μόρφωμα θεσμικά και συνταγματικά προβληματικό, η λειτουργία του οποίου θίγει κρίσιμα δημοκρατικά δικαιώματα και αξίες. Από την πλευρά του Συλλόγου θα εκθέσουμε μεθοδεύσεις του μορφώματος που καθιστούν την Κέρκυρα παράδειγμα γενικής εκποίησης.

 

1. ΠΟΛΗ: ΟΙ ΔΥΟ ΛΙΜΕΝΕΣ

 

Η πόλη της Κέρκυρας τίθεται «υπό πολιορκία». Ο Οργανισμός Λιμένος Κέρκυρας Α.Ε., που ελέγχει το σύνολο της παράκτιας ζώνης της, προωθείται προς πώληση – ενοποιούμενος με εκείνους της Ηγουμενίτσας και Πάτρας, και υπαγόμενος στην επίβλεψη επιτρόπου του ΤΑΙΠΕΔ στο Δ.Σ. του! Ο Διεθνής Αερολιμένας «Ι. Καποδίστριας», που κατέχει το μεγαλύτερο μέρος της λιμνοθάλασσας Χαλικιόπουλου, έχει ενταχθεί σε μία από τις 2 «ομάδες» υπό εκποίηση αερολιμένων. Η χαρτογραφική απόδοση της κατάστασης (βλ. συνημμένο 2), υποδηλώνει τη σημασία αυτών των δύο δομών που ενώνουν την Κέρκυρα με τον κόσμο και περνούν σε ξένα χέρια. Ο Λιμένας της Κέρκυρας διακινεί ετησίως 1.300.000 επιβάτες, 536.000 οχήματα, ενώ υποδέχεται 485 κρουαζιερόπλοια με 640.000 επιβάτες (το τελευταίο με ισχυρή αυξητική τάση). Ο Αερολιμένας επίσης διακίνησε το 2012 δύο εκατομμύρια επιβάτες. Ιδιαιτερότητα που αγνοείται είναι το ότι η τουριστική ανάπτυξη της Νότιας Αλβανίας «εξαρτάται» από την Κέρκυρα, καθώς η Αλβανία δεσμεύεται από συμβατικούς όρους να μην κατασκευάσει διεθνή αερολιμένα εκτός Τιράνων.

 

 

Δεν θα επιμείνουμε στα ελάσσονα προς πώληση ακίνητα. Πρέπει όμως να σημειώσουμε ότι το ακίνητο 28 στρεμμάτων του πρόσφατου ΦΕΚ στα Γουβιά χαρακτηρίζεται ήδη στο συνοδευτικό διάγραμμα «Ελώδης Έκτασις», και γειτνιάζει από βορρά με τις εκβολές του ρέματος «Στραβοπόταμος» που προστατεύονται ως μικρός παράκτιος υγρότοπος. Το δε ακίνητο «Άγιος Ελευθέριος», 92 στρεμμάτων, κραυγαλέα περίπτωση παραπλανητικής ονομασίας, είναι γνωστό ακίνητο του δημοσίου στις Αλυκές Ποταμού…

 

 

2. Ερημίτης (Κασσιώπη)

 

 

Μιλώντας με πιο συστηματικούς όρους, πρέπει να σημειώσουμε ότι η Κέρκυρα διανύει «ώριμη» φάση της τουριστικής ανάπτυξής της, με την έννοια ότι παράγει σημαντικά πλεονάσματα αλλά δεν κρατά αξιόλογα ποσοστά του παραγόμενου πλούτου. Καθίσταται έτσι προνομιακός στόχο κεφαλαίων που αποβλέπουν σε «σύγχρονες» μορφές τουριστικής εκμετάλλευσης. Αυτές, σε ένα κορεσμένο πεδίο όπως η Κέρκυρα, είναι πια εναλλακτικές ή ψευδοεναλλακτικές μορφές τουρισμού, που εστιάζουν εγνωσμένα σε χώρους οικολογικού ενδιαφέροντος, ή/και η ανάπτυξη παραθεριστικής κατοικίας. Το τελευταίο μοντέλο προωθείται ουσιαστικά από το εθνικό χωροταξικό πλαίσιο ΕΣΠΑ 2007, και οι γνωρίζοντες κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για τις κατευθύνσεις εφαρμογής των υπό αναθεώρηση περιφερειακών χωροταξικών πλαισίων.

 

 

Η πρώτη περίπτωση εκποίησης δημόσιας περιουσίας στην Κέρκυρα και η εναρκτήρια πράξη εφαρμογής των μνημονιακών δεσμεύσεων του ΤΑΙΠΕΔ σε πανελλήνια κλίμακα είναι αυτή του Ερημίτη στην τοπική κοινότητα Σινιών του πρώην Δήμου Κασσωπαίων. Όπως προκύπτει από το (εκπρόθεσμα) δημοσιευμένο στρατηγικό σχέδιο επένδυσης σχεδιάζεται οικοδόμηση 36.000 τετραγωνικών παραθεριστικών κατοικιών. Ο «Ερημίτης» διαφοροποιείται από την τυπική διαμόρφωση της κερκυραϊκής εξοχής, επειδή ήδη επί Βενετοκρατίας είναι ζώνη θαλάσσιας επιτήρησης. Το «καστελλίνο της γουάρδιας» ταυτίζεται με το έως και σήμερα φυλάκιο του Πολεμικού Ναυτικού. Η τελικώς εγκριθείσα μετακίνησή του καθιστά αδύνατη την παρατήρηση του «Βόρειου Στενού Κέρκυρας» με φυσικά ή μηχανικά μέσα. Η επιτήρηση επαφίεται στα ηλεκτρονικά μέσα…

 

 

Η όλη περιοχή του Ερημίτη είχε προταθεί όταν προωθήθηκε η ένταξη των διάφορων περιοχών στο Πρόγραμμα NATURA 2000. Ο λόγος για τον οποίο δεν τελεσφόρησε αυτή η πρόταση ίσως πρέπει να αναζητηθεί στον δεδηλωμένο στόχο της Ελληνικής Πολιτείας να τον εκποιήσει. Όμως η μικρή λιμνοθάλασσα Άκωλη, εντός ορίων του κτήματος, και οι παρακείμενοι σχηματισμοί «Βρωμόλιμνη» και «Αυλάκι» εντάχθηκαν το 2012 στον κατάλογο των μικρών παράκτιων υγροτόπων των νησιών, και τυγχάνουν ειδικής προστασίας. Γίνεται δεκτό και στην ίδια τη μελέτη ανάπτυξης ότι η «πολεοδόμηση», όπως ρητώς ονομάζεται, της περιοχής θα επιφέρει (ηχορρύπανση, φωτορρύπανση, κωνωποκτονία κ.ά.) διατάραξη ισορροπίας και απομάκρυνση της ορνιθοπανίδας.

 

 

Αξιοσημείωτη είναι η παρουσία στον Ερημίτη του υδρόβιου θηλαστικού «ύδρα» ή «βίδρα» (Lutralutra), που ονομάζεται «σβίδρα» από τους Κερκυραίους. Οι πληθυσμοί της σβίδρας, δείκτες ενός σχετικά βιώσιμου περιβαλλοντικού ορίζοντα, εντοπίζονται σε διάφορα σημεία της νήσου. Όμως επειδή η νήσος δεν διαθέτει ικανή περιοχή για τη συντήρηση βιώσιμου πληθυσμού αυτού του είδους η διάσωσή του εξαρτάται από το κατά πόσον παραμένει παρθένος ο Ερημίτης, όπου τα θηλαστικά αυτά περνούν το θαλάσσιο στενό και φτάνουν στο νησί προερχόμενα από τον μεγάλο ταμιευτήρα άγριας ζωής της λιμνοθάλασσας του Βουθρωτού στην απέναντι Αλβανική ακτή. Τυχόν «αξιοποίηση» του Ερημίτη σημαίνει επομένως και εξάλειψη της κερκυραϊκής σβίδρας, δηλαδή ένα εξαιρετικά σοβαρό πλήγμα στην τοπική βιοποικιλότητα. Στη διαφάνεια (βλ. συνημμένο 3) βλέπετε ένα επετειακό, βαρύτιμο νόμισμα του Λουξεμβούργου σε χρυσό και ασήμι, με θέμα τη σβίδρα Lutralutra – που δείχνει διαφορές στο σύστημα «αξιών» από χώρα σε χώρα…

 

 

3. Καστέλλο Μιμπέλλι 

 

 

Το «Καστέλλο Μιμπέλλι» ταυτίζεται με το «αγροτεμάχιο» 84 στρεμμάτων που μεταβιβάστηκε στο ΤΑΙΠΕΔ. Είναι το αρχοντικό της ιστορικής κερκυραϊκής οικογένειας Πολυλά, από την οποία προήλθε και ο εκδότης του Διονύσιου Σολωμού Ιάκωβος Πολυλάς. Τέλη του 19ου αιώνα το παλαιό αρχοντικό και το κτήμα περιήλθε στη ζάπλουτη ιταλική οικογένεια Μιμπέλλι που «ανακαίνισε» σε ακραίο εκλεκτικιστικό και ιδιόρρυθμο τρόπο, αντλώντας από την πλούσια ιταλική ρυθμολογική παράδοση. Επικαλούμενη την ανεύρεση παλαιών σχεδίων του «πύργου Πολυλά», οι Μιμπέλλι ανέμιξαν φλωρεντινά αναγεννησιακά στοιχεία με γοτθικά και ρωμανικά ανάλογα, δημιουργώντας ένα εντυπωσιακό αποτέλεσμα. Απόφαση του 2009 του τότε υπουργού Πολιτισμού Α. Σαμαρά χαρακτήρισε μνημείο το συγκρότημα με τα βοηθητικά κτήρια Καστελλέτο, Καστελλίνο κ.ά. Στα τελευταία στεγάζεται το παράρτημα της Εθνικής Πινακοθήκης. Φιλοξενεί «μόνιμη έκθεση που παρακολουθεί την εξέλιξη της νεοελληνικής ζωγραφικής από τα πρώτα μεταβυζαντινά χρόνια μέχρι τις σύγχρονες δημιουργίες της τελευταίας δεκαετίας», καθώς επίσης και περιοδικές εκθέσεις, άλλες εκδηλώσεις, και εκπαιδευτικές δραστηριότητες».

 

 

Η ακριβής φύση του «αγροτεμαχίου», δηλαδή το παλάτι του Μιμπέλλι – αλλά και η οικτρή κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει εξαιτίας της ανεπάρκειας του προϋπάρχοντος Δήμου Φαιάκων και του νυν Δήμου Κέρκυρας – αποτυπώνεται στο φωτογραφικό αυτό υλικό που τραβήχτηκε προ ημερών (βλ. συνημμένα).

 

 

Πρέπει να σημειωθεί ότι η παραχώρηση του κτήματος – και δη ανακριβώς ως «αγροτεμαχίου» ενώ αποτελεί δομήσιμο εντός οικισμού οικόπεδο – στο ΤΑΙΠΕΔ δεν συνοδεύεται από καμμία νομοθετική ή άλλη πρόνοια για τη διατήρηση του Παραρτήματος της Εθνικής Πινακοθήκης. Η ίδια η Εθνική Πινακοθήκη δεν φαίνεται να ήταν ενήμερη της πρωτοβουλίας πριν την εκδήλωσή της.

 

 

4. Λιμνοθάλασσα Κορισσίων

 

 

Η περιοχή «Ίσσος» έκτασης 1.780 στρεμμάτων που παραχωρείται στο ΤΑΙΠΕΔ ταυτίζεται με τον «Νήσο» της Λιμνοθάλασσας Κορισσίων στη νοτιοδυτική Κέρκυρα, δηλ. με τη χερσόνησο που αποκόπτει τη λίμνη από τη θάλασσα. Η Κορισσίων είναι προστατευόμενη ζώνη ενταγμένη στο δίκτυο NATURA 2000 – η σημαντικότερη και μεγαλύτερη στην Κέρκυρα, έκτασης 23.500 στρεμμάτων. Στις χερσονήσους-βραχίονές της δεσπόζουν οι πετρώδεις αμμοθίνες και το μοναδικό «Κεδρόδασος». Χαρακτηρίζεται συνοπτικά «σύνθετο και σχεδόν αδιατάρακτο φυσικό οικοσύστημα (από τα ελάχιστα εναπομείναντα στην Κέρκυρα) με ιδιαίτερη αξία βιολογική, αισθητική και οικονομική» – εννοείται με όρους αειφορικής διαχείρισης.

 

 

Κωδικοποιώντας τα της Κορισσίων σημειώνουμε καταρχάς το γεωλογικό ενδιαφέρον της. Οι πετρώδεις αμμοθίνες σχηματίζονται σπάνια και με τους βραδείς ρυθμούς του γεωλογικού χρόνου. Εδώ είναι εξαιρετικά εκτενείς. Συμβατό με τη γεωλογία αυτή ενδεχόμενο – που μένει όμως να διερευνηθεί – είναι η παρουσία υπολειμμάτων απολιθωμένου δάσους.

 

 

Στα γενικά χαρακτηριστικά της Κορισσίων, εκτός της μεγάλης έκτασής της και της σχεδόν αδιατάρακτης κατάστασής της, πρέπει να προστεθεί η ιδιαιτερότητα της τροφοδοσίας της με γλυκό νερό από επιφανειακά ρυάκια – και όχι από υπόγεια ύδατα του υδροφόρου ορίζοντα. Αυτό συνεπάγεται ότι ακόμη και επιφανειακές ανθρώπινες επεμβάσεις σε μία περίμετρο μπορούν να εμποδίσουν την ανεμπόδιστη ροή, εκφυλίζοντας την Κορισσίων σε λίμνη αλμυρού νερού, και επιφέροντας μεγάλη οικολογική καταστροφή.

 

 

Στην Κορισσίων, σε μεγάλες εκτάσεις, φύονται θαλάσσιοι κρίνοι (που προστατεύονται), ενώ ευδοκιμούν και ορχιδέες, χαρακτηριστικές του πλούτου των ειδών στην Κέρκυρα. Πρώτιστη σημασία έχει το κεδρόδασος που συγκροτείται ως ιδιαίτερο habitat στον πυρήνα της. Οι κέδροι, εκτός της σπανιότητάς τους, έχουν μακρές ρίζες που συμβάλλουν στην αποτροπή διάβρωσης του εδάφους. Στους κέδρους ευδοκιμεί το «αραχνόδασος», που ελέγχει τον πληθυσμό των κουνουπιών.

 

 

Η ευημερία της λιμνοθάλασσας είναι “conditiosinequanon” (όρος εκ των ουκ άνευ) για την ορνιθοπανίδα και τα μεταναστευτικά είδη. Ο πλούτος σε ψάρια αφήνει περιθώρια αειφόρας διαχείρισης με ισχυρό οικονομικό ενδιαφέρον για την ευρύτερη περιοχή. Βάσει αναγωγών από παραδείγματα της Ιταλίας, υπολογίζεται ότι τα αλιεύματα της λίμνης μπορούν να υποστηρίξουν και 200 βάρκες, ενώ σήμερα υπάρχουν μόνο 3…

 

 

Τα τελευταία χρόνια η ιδιαίτερη σημασία της λιμνοθάλασσας Κορισσίων συνειδητοποιείται από τη διεθνή κοινότητα των βιολόγων και τίθεται στο επίκεντρο ενδιαφέροντος με αναφορές σε συνέδρια κ.ά. Έναυσμα της συνεργασίας του Συλλόγου Προστασίας Περιβάλλοντος Κέρκυρας με την ιταλική οικολογική οργάνωση LEGAMBIENTE υπήρξε (από την ιταλική πλευρά) κυρίως το ενδιαφέρον για την Κορισσίων. Ο Σύλλογος έχει την τύχη να έχει στις τάξεις του τον Κερκυραίο βιολόγο Σταμάτη Γκίνη, ιστορικό του στέλεχος, που πρώτος τεκμηρίωσε με συστηματική παρατήρηση και εργασία την ιδιαίτερη σημασία του υγρότοπου. Η Κορισσίων εξάλλου αποτελέσει αντικείμενο διδακτορικής διατριβής που θα εκπονήσει στο Πανεπιστήμιο του Λέτσε η Κερκυραία υδροβιολόγος Σαββίνα Γκιώνη, το νεώτερο μέλος του σημερινού Δ.Σ. του Συλλόγου.

 

 

Η σημερινή συζήτηση, οιστρηλατημένη από την κα. Αλίκη Γιωτοπούλου-Μαραγκοπούλου – που μίλησε με φως, γιατί μίλησε με φλόγα – περιποιεί τιμή στον νομικό κόσμο της χώρας που αντιστέκεται. Η συμμαχία μας πρέπει και κυρίως μπορεί να διασφαλίσει εκείνα που πρέπει να αποδώσουμε στην ολότητα των Κερκυραίων, την ολότητα των Ελλήνων.  

 

 

Για το ΔΣ ο πρόεδρος

 

Αριστοτέλης Κοσκινάς

Theme by Danetsoft and Danang Probo Sayekti inspired by Maksimer